Kawcza Góra: 700 metrów od promenady do punktu widokowego nad klifem Wolińskiego Parku Narodowego

Kawcza Góra nie wymaga przygotowania kondycyjnego ani planowania. Wystarczą wygodne buty i pół godziny. Mimo to wiele osób, które spędzają w Międzyzdrojach cały tydzień, nigdy tu nie dociera, bo nie wie, że las za promenadą to już park narodowy z jednym z najładniejszych widoków na zachodnim wybrzeżu. Ten tekst podpowiada, jak dojść, na co zwrócić uwagę na szczycie i jak przedłużyć spacer, jeśli złapiesz bakcyla.

Gdzie leży Kawcza Góra

Kawcza Góra to nadmorskie wzniesienie w Paśmie Wolińskim, na wyspie Wolin, w granicach Wolińskiego Parku Narodowego. Leży około 0,6 km na wschód od zabudowy Międzyzdrojów, a jej południowym zboczem biegnie droga wojewódzka nr 102 w stronę Dziwnowa. Wznosi się na 61 metrów nad poziom morza. Punkt widokowy nie jest na samym szczycie, tylko na zboczu, tuż nad krawędzią klifu, na wysokości około 57 metrów.

Woliński Park Narodowy opisuje Kawczą Górę jako pierwsze wzniesienie krawędzi klifowej wzdłuż morskiej granicy parku. Gmina Międzyzdroje nazywa ją najdalej na zachód wysuniętym klifem w okolicy. Obie definicje mówią to samo: od tego miejsca zaczyna się wysoki, zalesiony brzeg, który ciągnie się na wschód przez Białą Górę i Gosań aż w okolice Wisełki. Na zachód od Kawczej Góry wybrzeże obniża się do płaskiej plaży Międzyzdrojów i Świnoujścia.

Skąd nazwa: Kaffee-Berg i przedwojenna restauracja

Polska nazwa brzmi tajemniczo, ale ma prozaiczne pochodzenie. Przed wojną wzniesienie nazywało się Kaffee-Berg, czyli Kawowa Góra. Według gminnego opisu trasy przyrodniczej na szczycie stała drewniana restauracja z belwederem i dachem krytym strzechą, którą na niemieckich mapach oznaczano właśnie jako Kaffeeberg. Kuracjusze wchodzili tu na kawę i ciastko, podziwiając widok na morze i molo.

Restauracji już nie ma, a nazwę Kawcza wprowadzono urzędowo w 1949 roku, zastępując niemiecki Kaffee-Berg. Nowa forma luźno nawiązuje do starej, choć bardziej kojarzy się z kawką, ptakiem z rodziny krukowatych, niż z napojem. Potocznie mówi się Kawcza Góra, i tej nazwy używają przewodniki, tablice i mieszkańcy.

Szlak z promenady: około 700 metrów przez las

Na Kawczą Górę prowadzi czarny szlak pieszy, który zaczyna się na wschodnim końcu promenady, przy ostatnich budynkach Międzyzdrojów. Początek szlaku jest oznakowany na drzewach i słupkach, a przy wejściu do lasu stoją tablice parku narodowego. Według Wolińskiego Parku Narodowego trasa z promenady na punkt widokowy ma około 700 metrów i prowadzi przez drzewostany dębowo-bukowe.

Ścieżka od razu zaczyna się wspinać. Nie jest to wymagające podejście, ale w kilku miejscach jest stromiej, a po deszczu korzenie i gliniaste fragmenty bywają śliskie. Spokojnym krokiem dojście zajmuje kwadrans, z przystankami na zdjęcia nieco dłużej. W upalny dzień las daje przyjemny cień, a różnicę temperatur między rozgrzaną plażą a buczyną czuć już po kilku krokach.

Wcześniej na plażę schodziły z Kawczej Góry drewniane schody. Według gminy zostały uszkodzone przez sztormy i nie nadają się do użytku, dlatego nie planuj wejścia ani zejścia od strony plaży. Klif w tym miejscu jest stromy i aktywny, a próby wspinaczki po zboczu są niebezpieczne i zakazane w parku narodowym.

Co widać z punktu widokowego

Punkt widokowy to niewielkie, wydeptane miejsce na zboczu, tuż nad krawędzią klifu. Widok rozciąga się przede wszystkim na zachód i północ. W dole leży plaża Międzyzdrojów z molo wchodzącym w morze i zabudowa kurortu za pasem wydm. Dalej łuk wybrzeża prowadzi w stronę Świnoujścia, gdzie wyraźnie widać zabudowania portu.

Woliński Park Narodowy wymienia wśród elementów panoramy Zatokę Pomorską, Mierzeję Przytorską i port w Świnoujściu, a przy dobrej przejrzystości powietrza niemieckie kurorty na Uznamie: Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin. Najlepiej widać je w chłodne, suche dni po przejściu frontu, kiedy powietrze jest najczystsze. Latem, w upale, horyzont często tonie w mgiełce i widok kończy się na Świnoujściu.

Wieczorem słońce zachodzi nad Uznamem, mniej więcej w stronę Świnoujścia i wybrzeża niemieckiego, a z Kawczej Góry dobrze widać, jak światła kolejnych kurortów zapalają się wzdłuż zatoki. Pamiętaj tylko, że park narodowy zwiedza się w ciągu dnia, a powrót po ciemku stromą leśną ścieżką nie jest dobrym pomysłem. Jeśli chcesz zostać do zachodu, weź latarkę i zacznij schodzić od razu, gdy słońce schowa się za horyzontem.

Pamiątki na szczycie: głazy, obelisk, krzyż i bunkry

Na Kawczej Górze jest kilka obiektów, które łatwo przeoczyć, jeśli patrzy się tylko na morze. Gmina wymienia dwa głazy narzutowe ustawione tu w 1992 roku. Jeden wydobyto z morza i upamiętnia założenie w 1892 roku niemieckiego stowarzyszenia leśników, drugi upamiętnia zjazd Polskiego Towarzystwa Leśnego w 1992 roku. Oprócz nich stoją tu kamienny obelisk i drewniany krzyż, a w lesie widać wejścia do bunkrów z czasów II wojny światowej.

Bunkry są pozostałością umocnień, które w czasie wojny i po niej powstawały na całym wysokim brzegu wyspy Wolin. Nie wchodź do nich: są niezabezpieczone, w środku bywa ciemno i ślisko, a przede wszystkim leżą na terenie parku narodowego, gdzie schodzenie ze szlaku jest zabronione. Więcej takich obiektów zobaczysz w bezpieczny sposób na ścieżce przy Białej Górze, o której piszemy niżej.

Klif, który się cofa

Wybrzeże Wolińskiego Parku Narodowego to jeden z najwyższych odcinków klifowych w Polsce. Według gminy klify mają tu ponad 90 metrów wysokości i ciągną się na długości 11 km, a brzeg cofa się średnio o około metr rocznie. Kawcza Góra jest na zachodnim krańcu tego odcinka, a najwyższym punktem jest Gosań, około 4 km dalej na północny wschód, wznosząca się na 93 metry.

Za erozję odpowiadają przede wszystkim jesienne i zimowe sztormy, które podmywają podstawę klifu, oraz woda spływająca po zboczu po deszczach. Co jakiś czas fragment zbocza osuwa się na plażę razem z drzewami, dlatego pod klifem nie należy siadać ani rozkładać koca. Skutki tego procesu widać także przy Białej Górze, gdzie morze stopniowo niszczy powojenne bunkry. Więcej o tym, jak powstają i zmieniają się nadmorskie klify, piszemy w tekście o klifach polskiego wybrzeża.

Dalej czarnym szlakiem: Biała Góra, Kwasowo i żubry

Kawcza Góra to dobry początek dłuższej wycieczki. Czarny szlak prowadzi dalej na wschód, do leśnego parkingu Kwasowo przy drodze nr 102. Według gminy odcinek do skrzyżowania przy Kwasowie ma około 0,8 km. Przy parkingu są wiaty z ławkami, a obok rośnie buk o obwodzie 375 cm i wysokości około 20 metrów, jeden z okazałych buków na trasie, które często mają ponad 200 lat.

Z okolic Kwasowa odchodzi boczna ścieżka do stanowisk artylerii stałej na Białej Górze, długości około 1,1 km. To kompleks betonowych bunkrów na zalesionym zboczu na wschód od Kawczej Góry. Teren był przed wojną poligonem szkoleniowym niemieckiej marynarki wojennej, a po 1945 roku wojsko polskie zbudowało tu baterie artylerii nadbrzeżnej. Wzdłuż ścieżki stoją tablice informacyjne, a z jednego z obiektów widać morze. Na końcu jest miejsce odpoczynku ze stołami i ławkami.

Kto woli zwierzęta niż beton, od Kwasowa może pójść zielonym szlakiem do Zagrody Pokazowej Żubrów, gdzie oprócz żubrów żyją jelenie, sarny, dziki i bieliki. Zielony szlak wraca potem do miasta, a gmina podaje, że odcinek powrotny ma około 1,2 km. Cała pętla z promenady przez Kawczą Górę, Kwasowo, zagrodę i centrum miasta to trasa przyrodnicza o długości około 7,5 km, na którą trzeba zarezerwować około dwóch godzin marszu bez zwiedzania.

Woliński Park Narodowy w kilku zdaniach

Park utworzono w 1960 roku, żeby chronić klifowe wybrzeże wyspy Wolin, lasy bukowe i jeziora w jej wnętrzu. Do 1996 roku zajmował 4844 ha. Wtedy powiększono go o pas wód przybrzeżnych szerokości jednej mili morskiej i o wyspy wstecznej delty Świny, dzięki czemu stał się pierwszym w Polsce parkiem narodowym obejmującym obszar morski. Dziś ma 10 937 ha.

Lasy zajmują większość lądowej części parku. Według danych parku przeważa sosna, która porasta około 68 procent powierzchni leśnej, buk zajmuje około 23 procent, a dąb około 7 procent. Na zboczach klifu, takich jak Kawcza Góra, buk i dąb są jednak dużo lepiej widoczne niż w głębi wyspy, bo to tutaj rosną najstarsze buczyny. Park chroni też żubry w pokazowej zagrodzie, ptaki wodne na wyspach delty Świny, nad którymi często krążą bieliki.

Las na zboczu: buczyna i stare dęby

Ścieżka na Kawczą Górę prowadzi przez las, który sam w sobie jest atrakcją. Rosną tu przede wszystkim buki i dęby, a gminny opis trasy przyrodniczej zwraca uwagę, że buki w tej okolicy często mają ponad 200 lat. Ich gładkie, szare pnie i gęste korony tworzą latem zielony, chłodny tunel, przez który przebija się światło. Pod drzewami jest niewiele krzewów, więc las wygląda przestronnie, a między pniami co jakiś czas prześwituje morze.

W okolicy Międzyzdrojów jest też kilka pomnikowych dębów z własnymi imionami. Woliński Park Narodowy wymienia między innymi dąb Telesfor o obwodzie 515 cm, rosnący niedaleko zielonego szlaku, oraz dęby Bolko, Storrada i Regalinda. Jeśli lubisz takie drzewa, połącz wejście na Kawczą Górę z powrotem zielonym szlakiem przez zagrodę żubrów, przy którym łatwiej je spotkać.

Co zabrać na krótką wycieczkę

Na Kawczą Górę nie potrzeba specjalnego sprzętu, ale kilka rzeczy ułatwia spacer. Buty z przyczepną podeszwą przydadzą się bardziej niż klapki, w których wiele osób wchodzi prosto z plaży: na stromych odcinkach ścieżki łatwo się poślizgnąć na korzeniach i suchych liściach. Weź wodę, bo na szczycie nie ma kiosku, a w lesie latem bywa duszno. Przyda się też repelent na komary i kleszcze oraz telefon z naładowaną baterią albo latarka, jeśli planujesz zostać do zachodu słońca.

Zasady w parku narodowym: pies zostaje w domu

Kawcza Góra leży w granicach parku narodowego, więc obowiązują tu jego zasady. Najważniejsza dla wielu urlopowiczów: Woliński Park Narodowy zakazuje spacerów z psem na swoim terenie. Jeśli podróżujesz z psem, spaceruj z nim po promenadzie i plaży w wyznaczonych miejscach, a na Kawczą Górę wybierz się bez niego.

Pozostałe zasady są typowe dla parków narodowych. Nie schodź z wyznaczonych szlaków, a jeśli zgubisz znaki, wróć do ostatniego, który widziałeś. Nie używaj otwartego ognia, nie zrywaj roślin i runa leśnego, nie płosz zwierząt i nie hałasuj. Park zwiedza się w ciągu dnia. Zasady i ewentualne opłaty za wstęp określa zarządzenie dyrektora parku, opublikowane na stronie Wolińskiego Parku Narodowego.

Kiedy iść na Kawczą Górę

Latem najprzyjemniej jest rano, zanim zrobi się gorąco, albo późnym popołudniem, kiedy słońce stoi nisko nad zatoką i światło jest cieplejsze. W południe w szczycie sezonu na platformie bywa tłoczno, bo to krótki spacer z promenady, a miejsc z dobrym widokiem jest niewiele.

Jesień to najlepsza pora dla miłośników lasu. Buki przebarwiają się na złoto i rudo, a ścieżka przykryta liśćmi wygląda zupełnie inaczej niż w lipcu. Zimą, po opadnięciu liści, widok z platformy jest szerszy, a w mroźne, słoneczne dni powietrze bywa na tyle przejrzyste, że niemieckie kurorty widać bardzo wyraźnie. Pamiętaj wtedy o butach z dobrą podeszwą, bo oblodzona ścieżka jest śliska.

Z dziećmi

Dla dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym Kawcza Góra to w sam raz: krótko, z wyraźnym celem i nagrodą w postaci widoku. Podejście jest strome tylko na krótkich odcinkach, ale z wózkiem się nie da, więc najmłodszych lepiej nieść w nosidle. Na punkcie widokowym trzymaj dzieci przy sobie, bo tuż obok zaczyna się stromy klif. W lesie można poszukać starych buków i bunkrów widocznych ze ścieżki, co zwykle wystarcza, żeby zająć dzieci w drodze.

Jak dojść i gdzie zaparkować

Najprościej dojść pieszo z Promenady Gwiazd: idź na wschód, aż skończy się zabudowa, i szukaj znaków czarnego szlaku na skraju lasu. Spod mola to kilkanaście minut spaceru promenadą, a potem kwadrans pod górę. Samochodem możesz dojechać do leśnego parkingu Kwasowo przy drodze nr 102 i stamtąd dojść na Kawczą Górę czarnym szlakiem od drugiej strony, choć wtedy idziesz trochę dłużej.

Do Międzyzdrojów dojedziesz pociągiem z kierunku Szczecina i Świnoujścia oraz drogą krajową z Świnoujścia. Kawcza Góra jest tak blisko centrum, że jeśli nocujesz w mieście, samochód nie będzie ci potrzebny.

Gosań, Zielonka i inne punkty widokowe parku

Jeśli Kawcza Góra ci się spodoba, w Wolińskim Parku Narodowym są jeszcze trzy punkty widokowe, które warto zobaczyć. Gosań, najwyższe wzniesienie polskiego wybrzeża, leży około 4 km na północny wschód, a od drogi nr 102 dochodzi się do niej około 300 metrów przez buczynę. Po drugiej stronie wyspy, nad Zalewem Szczecińskim, są Piaskowa Góra nad Jeziorem Turkusowym i Wzgórze Zielonka z widokiem na wsteczną deltę Świny. Każdy z nich pokazuje inną twarz wyspy.

Przed wycieczką do parku albo po niej zajrzyj do Muzeum Przyrodniczego Wolińskiego Parku Narodowego w centrum Międzyzdrojów. Dioramy pokazują klif zimą i latem oraz zwierzęta, których na szlaku zwykle nie widać, co dobrze uzupełnia spacer.

Gdzie nocować

Najbliżej Kawczej Góry są pensjonaty i hotele na wschodnim końcu promenady i w ulicach wokół niej. Z takiej kwatery wejdziesz na szlak w kilka minut, także rano przed śniadaniem. Wszystkie oferty znajdziesz w zakładce noclegi w Międzyzdrojach, a więcej o mieście w przewodniku po Międzyzdrojach.

Najczęstsze pytania

Ile idzie się na Kawczą Górę z promenady?

Około 700 metrów czarnym szlakiem przez las, czyli spokojnym krokiem kwadrans. Ścieżka zaczyna się na wschodnim końcu Promenady Gwiazd i od razu prowadzi pod górę.

Czy na Kawczą Górę można wejść z psem?

Nie. Kawcza Góra leży w Wolińskim Parku Narodowym, który zakazuje spacerów z psem na swoim terenie. Z psem możesz spacerować po promenadzie i w wyznaczonych miejscach na plaży.

Czy z Kawczej Góry można zejść na plażę?

Obecnie nie. Drewniane schody na plażę zostały uszkodzone przez sztormy i według gminy nie nadają się do użytku. Na plażę wróć tą samą drogą przez las i promenadę.

Co widać z Kawczej Góry?

Zatokę Pomorską, plażę i molo w Międzyzdrojach, Mierzeję Przytorską i port w Świnoujściu. Przy dobrej przejrzystości powietrza widać też niemieckie kurorty na Uznamie: Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin.

Czym różni się Kawcza Góra od Gosania?

Kawcza Góra ma 61 metrów i leży tuż za miastem, więc dochodzi się na nią z promenady. Gosań ma 93 metry, jest najwyższym punktem polskiego wybrzeża i leży około 4 km dalej, przy drodze nr 102.

Jak wysoka jest Kawcza Góra?

Wzniesienie ma 61 metrów nad poziomem morza. Punkt widokowy leży nieco niżej, na zboczu nad krawędzią klifu, na wysokości około 57 metrów.

Aktualizacja: 14 października 2026