Świętouść, leśna wieś między morzem a jeziorem Koprowo

Wieś w lesie, między Bałtykiem a jeziorem

Świętouść leży w gminie Wolin, w północno-wschodniej części wyspy, w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 102 między Wisełką a Międzywodziem. Wieś otaczają lasy, od północy ma morze, a od południa zachodni brzeg jeziora Koprowo. Zabudowa jest rozproszona: domy, pensjonaty i domki letniskowe wśród drzew, bez centrum z deptakiem. Do Kamienia Pomorskiego jest stąd w linii prostej około 11 kilometrów, a do miasta Wolin około 16.

To miejsce dla osób, które chcą odpocząć od kurortów. Nie ma tu lokali czynnych do późna ani wypożyczalni na każdym rogu. Większość gości przyjeżdża samochodem albo z rowerami i traktuje Świętouść jako cichą bazę do wypadów po całej wyspie. Jeśli potrzebujesz sklepu, stacji paliw czy bankomatu, najbliżej masz do Kołczewa, gdzie jest też ośrodek zdrowia i poczta, albo do Międzywodzia i Dziwnowa.

Plaża w Świętouściu: spokój zamiast kąpieliska

Na plażę idzie się z wsi leśną drogą na północ. Plaża jest piaszczysta i zwykle prawie pusta, bo poza mieszkańcami i gośćmi kilku okolicznych domów mało kto tu trafia. Ma to swoją cenę: nie ma ratowników, toalet ani punktów z jedzeniem, więc wodę, prowiant i parawan zabierz ze sobą, a śmieci wynieś z powrotem do wsi.

Najbliższe strzeżone kąpielisko jest w Międzywodziu, około 5 kilometrów na wschód. Gmina Dziwnów wyznacza tam w sezonie strefę o długości około 600 metrów, z ratownikami i toaletami przy zejściach. Na zachodzie, około 6 kilometrów od Świętouścia, leży plaża w Wisełce, do której idzie się przez las na skraju Wolińskiego Parku Narodowego. Jeśli jedziesz nad morze z małymi dziećmi i chcesz kąpieliska z ratownikiem, wybierz Międzywodzie albo Dziwnów.

Port sprzed ośmiu wieków i legenda o świątyni Trzygłowa

Świętouść jest starsza, niż sugeruje dzisiejsza zabudowa. Archeolodzy znaleźli tu ślady osadnictwa kultury łużyckiej, a w XII-XIV wieku istniała osada słowiańska. W 1186 roku wymieniono ją jako Zwantust, a w 1274 roku jako Swantust. Była wtedy przystanią przy zachodnim ujściu Dziwnej do morza, które w XII-XIV wieku zostało zasypane piaskiem. Dziś po tamtym ujściu nie ma śladu, a rzeka uchodzi do Bałtyku w Dziwnowie.

Z miejscem wiąże się legenda: miała tu stać świątynia słowiańskiego boga Trzygłowa, a dawną osadę miało pochłonąć morze jako karę za rozwiązłe życie mieszkańców. W XIX wieku wieś należała do rodziny Noebel z Chynowa. Zachowało się kilka domów z początku XX wieku. Niemiecka nazwa brzmiała Swantuss, a polska przez lata Świętoujść. Od 2007 roku obowiązuje uproszczona forma Świętouść.

Szlaki: wybrzeżem do Wisełki i lasem przez pojezierze

W Świętouściu spotykają się dwa szlaki piesze. Czerwony Szlak Nadmorski, część europejskiego szlaku E9, prowadzi na zachód przez Wisełkę do Międzyzdrojów i na wschód przez Międzywodzie do Dziwnowa. Tu dochodzi do niego zielony Szlak Leśny przez Pojezierze Warnowsko-Kołczewskie, który prowadzi w głąb wyspy, między polodowcowe jeziora. To dobra trasa na dzień, kiedy nad morzem mocno wieje.

Z Wisełki szlaki prowadzą dalej do latarni Kikut, która stoi na wzgórzu tak wysoko, że jej światło pali się ponad 90 metrów nad poziomem morza, najwyżej w Polsce. Latarni nie zwiedza się, ale droga przez bukowy las parku narodowego jest jedną z ładniejszych w okolicy. Pamiętaj, że w części parku nie wolno wprowadzać psów, a wstęp na niektóre jego obszary jest płatny. Rowerzyści mają do dyspozycji Velo Baltica i drogę rowerową między Wisełką a Międzywodziem, otwartą w 2022 roku.

Po zakupy i atrakcje: Kołczewo, Międzywodzie, Dziwnów

Kołczewo, kilka kilometrów na południowy zachód, to większa wieś licząca ponad 700 mieszkańców. Są tam sklepy, stacja paliw, ośrodek zdrowia, poczta i bankomat, a także pole golfowe z 18 dołkami, jedno z najstarszych w Polsce. Przy dworze rośnie dąb Mamre, pomnik przyrody o obwodzie ponad 6 metrów, a przy jeziorze zachowały się ślady słowiańskiego grodziska z XII wieku.

Na atrakcje dla dzieci i dzień bez słońca jedź do Dziwnowa: jest tam Park Miniatur i Kolejek, Morskie Centrum Nauki, port i most zwodzony nad Dziwną. Na zachodzie leżą Międzyzdroje z molo, Muzeum Przyrodniczym Wolińskiego Parku Narodowego i zagrodą żubrów. Po drugiej stronie jeziora Koprowo jest maleńkie Wartowo, dziś część Kołczewa.

Noclegi w Świętouściu i okolicy

Noclegów w samym Świętouściu jest niewiele, a te, które są, leżą w lesie, z daleka od głośnych kurortów. Aktualne oferty znajdziesz na stronie noclegi w Świętouściu. Jeśli wolisz mieć strzeżone kąpielisko i sklepy na miejscu, sprawdź noclegi w Międzywodziu, a jeśli las i jezioro, noclegi w Wisełce.

Najczęstsze pytania

Czy plaża w Świętouściu jest strzeżona?

Nie, w Świętouściu nie ma ratowników ani zaplecza na plaży. Najbliższe strzeżone kąpielisko jest w Międzywodziu, około 5 kilometrów na wschód, a kolejne w Dziwnowie.

Gdzie zrobić zakupy w okolicy Świętouścia?

Najbliżej jest Kołczewo, gdzie działają sklepy, stacja paliw, poczta i bankomat. Większy wybór masz w Międzywodziu i Dziwnowie, a w sezonie także w Międzyzdrojach.

Skąd wzięła się nazwa Świętouść?

Nazwa jest bardzo stara: w 1186 roku zapisano ją jako Zwantust. Przez lata obowiązywała forma Świętoujść, a od 2007 roku uproszczona Świętouść. Po niemiecku wieś nazywała się Swantuss.

Jakie szlaki zaczynają się w Świętouściu?

Przez wieś biegnie czerwony Szlak Nadmorski z Międzyzdrojów do Dziwnowa i dalej. W Świętouściu dochodzi do niego zielony Szlak Leśny przez Pojezierze Warnowsko-Kołczewskie, prowadzący w głąb wyspy między jeziora.

Aktualizacja: 9 października 2026