Rezerwat Kępa Redłowska: nadmorska buczyna na wysoczyźnie nad Gdynią

Wysoczyzna, las i klif w granicach miasta

Kępa Redłowska to nadmorska wysoczyzna morenowa w południowej części Gdyni, między dzielnicami Redłowo i Orłowo. Od zachodu ograniczają ją osiedla i aleja Zwycięstwa, od wschodu Zatoka Gdańska. Na wschodniej, zalesionej części wysoczyzny leży rezerwat przyrody o tej samej nazwie, obejmujący las, krawędź klifu i plażę u jego stóp. Jego powierzchnia według różnych źródeł wynosi od około 118 do 122 hektarów.

Rezerwat utworzono w 1938 roku, jeszcze przed wojną. Był pierwszym rezerwatem na obszarze dawnego województwa gdańskiego i należy do najstarszych w Polsce. Ma charakter krajobrazowy, a celem ochrony jest zachowanie naturalnych lasów bukowych oraz naturalnego stanowiska jarzębu szwedzkiego, a także procesów kształtujących nadmorski klif.

Dla mieszkańców Gdyni to po prostu "Kępa": miejsce porannych spacerów, biegów i wypadów na plażę w Orłowie. Dla przyjezdnych to okazja, by w ciągu kilkunastu minut przejść z ruchliwej alei w las, który wygląda, jakby był daleko od miasta.

Rezerwat starszy niż większość Gdyni

Kiedy w 1938 roku tworzono rezerwat, Gdynia była miastem, które dopiero rosło. W ciągu kilkunastu lat z wiejskich terenów wyrosły port, śródmieście i nowe osiedla, a zabudowa przesuwała się coraz dalej na południe, w stronę Redłowa i Orłowa. Objęcie ochroną lasu na wysoczyźnie zatrzymało ten proces na krawędzi Kępy i sprawiło, że do dziś między dwiema dzielnicami miasta rośnie las o charakterze naturalnym.

To dlatego Kępa Redłowska jest tak cenna: w wielu nadmorskich miejscowościach podobne lasy zostały wycięte pod pensjonaty i hotele. Tutaj spacerujesz między bukami, które rosną w miejscu objętym ochroną od blisko dziewięćdziesięciu lat, kilka minut od przystanku kolejki miejskiej.

Buczyna i jarząb szwedzki

Najważniejszym skarbem rezerwatu jest las bukowy. Wysokie, gładkie pnie buków tworzą charakterystyczne "hale" z niewielkim podszytem, przez które latem przesącza się zielone światło. Wiosną, zanim buki rozwiną liście, dno lasu pokrywają kwitnące rośliny runa. Jesienią buczyna robi się miedziana, a ścieżki znikają pod warstwą liści.

Drugim powodem utworzenia rezerwatu jest jarząb szwedzki, drzewo blisko spokrewnione z jarzębiną, ale o innych, płytko wcinanych liściach. W Polsce rośnie naturalnie tylko w kilku miejscach na wybrzeżu, a Kępa Redłowska należy do najważniejszych z nich. Bywa opisywany jako relikt z czasów zlodowacenia.

Oprócz tego w rezerwacie rosną gatunki charakterystyczne dla nadmorskich lasów i klifów: rokitnik zwyczajny na zboczach, wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity i podrzeń żebrowiec. Wszystkie te rośliny podziwiaj tylko z daleka: w rezerwacie nie wolno zrywać ani wykopywać roślin.

Klif, który odsłania historię wybrzeża

Wysoczyzna kończy się nad morzem aktywnym klifem, który według materiałów miasta ma około 40 metrów wysokości, a według badań geologicznych miejscami 40-50 metrów i blisko 4 kilometry długości. Klif stale się cofa: fale podmywają jego podstawę, a górne warstwy osuwają się na plażę. Najbardziej znanym fragmentem jest Klif Orłowski z molo w Orłowie, który opisujemy w osobnym artykule.

Ściana klifu ma budowę wielowarstwową. Widać w niej glinę zwałową, piaski o różnej granulacji, często z rdzawymi zaciekami związków żelaza, iły przewarstwione mułkiem, warstwę kamieni zwaną brukiem morenowym i piasek z pyłem węglowym. U podstawy ściany leżą głazy narzutowe, a podczas sztormów odsłania się wychodnia węgla brunatnego z zachowanymi pniami dawnych drzew.

Klif jest niebezpieczny. Krawędź jest niestabilna, a osunięcia zdarzają się nagle, zwłaszcza po deszczach, roztopach i sztormach. Nie podchodź do krawędzi z góry, nie wspinaj się po zboczu i nie siadaj pod samą ścianą na plaży. W rezerwacie obowiązuje zakaz schodzenia z wyznaczonych ścieżek, który chroni również przed takimi wypadkami.

Podwodny krajobraz u stóp Kępy

Przyroda Kępy Redłowskiej nie kończy się na linii brzegu. Przed klifem, na płytkim dnie Zatoki Gdańskiej, leży kamieniste dno usiane głazami, które wypłukało morze. Według opracowania przygotowanego przez Greenpeace w 2019 roku to jedyny naturalny fragment kamienistego dna w granicach Trójmiasta, z łąkami podwodnych roślin. Organizacje przyrodnicze postulowały utworzenie tu morskiego rezerwatu obejmującego pas wody o szerokości około kilometra.

Z brzegu podwodnych łąk nie zobaczysz, ale głazy przy plaży i stada ptaków żerujących na dnie pokazują, że to bogate miejsce. Kaczki i łyski zbierają tu glony i bezkręgowce porastające kamienie, a zimą płycizny przed klifem są jednym z lepszych w mieście miejsc do obserwacji ptaków wodnych.

Zwierzęta: od chrząszczy po ptaki zimujące na zatoce

Las Kępy Redłowskiej jest domem dla zwierząt, które trudno spotkać w mieście. Żyją tu borsuki, lisy i nietoperze, a w lesie można natknąć się na dziki, które bywają widywane w grupach. Badania entomologiczne z 2017 roku wykazały na tym terenie 764 gatunki chrząszczy, w tym gatunek z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt.

Zimą warto spojrzeć w stronę morza. Przy brzegu pod klifem zbierają się stada łabędzi niemych, łysek i kaczek, między innymi krzyżówek, czernic i gągołów, które żerują na glonach i bezkręgowcach zebranych z dna i głazów. Na kamieniach przesiadują mewy śmieszki, siwe, srebrzyste i siodłate, rzadziej kormorany. W ostre zimy, gdy zamarzają wody śródlądowe, przylatują tu nurogęsi.

Jeśli spotkasz dziki, nie podchodź do nich i nie dokarmiaj ich. Zwykle omijają ludzi, ale lochy z młodymi potrafią być nerwowe. Zachowaj dystans, spokojnie się wycofaj i pozwól zwierzętom odejść.

Ścieżki i trasy spacerowe

Rezerwat przecina kilka ścieżek, a wejścia do lasu prowadzą z kilku stron: od Redłowa na północy, od Orłowa na południu i z osiedli od strony alei Zwycięstwa. Przez rezerwat prowadzi oznakowana ścieżka przyrodnicza, która według map turystycznych ma około 1,8 kilometra i zajmuje mniej więcej pół godziny spokojnego marszu. Przy trasie stoją tablice informacyjne o przyrodzie i geologii.

Najciekawszy jest odcinek prowadzący blisko krawędzi wysoczyzny, skąd co chwilę otwierają się widoki na Zatokę Gdańską, Orłowo z molo i w dobrą pogodę na Półwysep Helski. Krawędź jest jednak niestabilna, więc trzymaj się ścieżki nawet tam, gdzie wydeptane skróty prowadzą bliżej urwiska. Ścieżki są ziemne, miejscami strome, z korzeniami i schodami, a po deszczu śliskie. Nie ma tu ławek co kilkadziesiąt metrów ani kiosków z napojami, więc przygotuj się jak na prawdziwy, choć krótki spacer po lesie. Na stromych odcinkach lepiej mieć obie ręce wolne, więc plecak sprawdzi się lepiej niż torba, a kubek z kawą zostaw na plażę.

Popularna pętla zaczyna się w Orłowie, przy molo. Wejdź do lasu od strony plaży, przejdź górą przez rezerwat w stronę Redłowa, zejdź na plażę w Redłowie i wróć brzegiem pod klifem do Orłowa. Taki spacer zajmuje około dwóch godzin. Przy wysokiej wodzie i po sztormie przejście plażą pod klifem bywa utrudnione, więc wtedy wróć górą.

Zasady w rezerwacie

Kępa Redłowska jest rezerwatem, więc obowiązują tu surowsze zasady niż w zwykłym lesie miejskim. Najważniejsze z nich:

• poruszaj się tylko wyznaczonymi ścieżkami, nie wchodź na zbocza klifu,
• nie wprowadzaj psów do rezerwatu, także na smyczy,
• nie zrywaj roślin, nie łam gałęzi i nie zbieraj grzybów,
• nie rozpalaj ognia i nie zostawiaj śmieci,
• nie jeździj rowerem poza drogami, na których jest to dozwolone,
• zachowuj ciszę, szczególnie wiosną, w okresie lęgowym ptaków.

Zakaz wprowadzania psów zaskakuje wielu turystów, którzy idą z psem na plażę w Orłowie. Na plaży miejskiej możesz z nim spacerować na smyczy, ale do lasu w rezerwacie psa nie zabieraj. Szczegółowe przepisy i ewentualne zmiany ogłasza Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku oraz tablice przy wejściach.

Ślady wojny na wybrzeżu

Wybrzeże pod Kępą Redłowską było w czasie II wojny światowej częścią systemu obrony Gdyni. Wzdłuż brzegu w różnych miejscach zachowały się bunkry z czasów wojny, częściowo zniszczone przez morze, a niektóre betonowe bloki leżą dziś w wodzie przy plaży pod Kępą. W okolicy, około kilometra od rezerwatu, znajduje się dawna stała bateria artylerii w Redłowie.

Wchodzenie do bunkrów i na betonowe bloki w wodzie jest niebezpieczne: są śliskie, z wystającymi prętami zbrojeniowymi, a fale potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych spacerowiczów. Oglądaj je z plaży.

Plaże pod Kępą Redłowską

U stóp wysoczyzny ciągnie się wąska plaża, która łączy Redłowo z Orłowem. W części północnej, w Redłowie, i południowej, w Orłowie, plaże są bardziej zagospodarowane, z zejściami, barami i w sezonie kąpieliskami strzeżonymi. Lokalizacje kąpielisk i terminy ich działania miasto ustala co roku, a aktualny wykaz publikuje Gdynia na swojej stronie i Gdyńskie Centrum Sportu.

Środkowy odcinek, bezpośrednio pod klifem, ma dzikszy charakter. Plaża jest tu węższa, miejscami kamienista, a przy wysokiej wodzie fale podchodzą pod samą ścianę klifu. Nie rozkładaj koca tuż pod zboczem i nie kąp się przy betonowych pozostałościach bunkrów. Jeśli chcesz pływać, wybierz kąpielisko strzeżone w Orłowie albo Redłowie.

Co zabrać na spacer

Na Kępę Redłowską nie trzeba specjalnego sprzętu, ale kilka rzeczy się przyda:

• buty z dobrą podeszwą, bo ścieżki są strome, z korzeniami i po deszczu śliskie,
• lornetkę, zwłaszcza zimą, do obserwacji ptaków na zatoce,
• wodę, bo w samym lesie nie ma gdzie jej kupić,
• latem środek na komary i kleszcze, które w nadmorskich lasach są częste,
• kurtkę przeciwwiatrową na odcinek wzdłuż krawędzi i plaży.

Z dziećmi na Kępie Redłowskiej

Rezerwat jest dobrym miejscem na pierwszą leśną wycieczkę z dziećmi w Trójmieście. Ścieżka przyrodnicza jest krótka, a tablice pomagają opowiedzieć o drzewach, klifie i zwierzętach. Szukanie śladów dzików, liczenie łabędzi pod klifem i oglądanie kolorowych warstw w ścianie klifu z bezpiecznej odległości to zajęcia, które zwykle wciągają.

Ścieżki nie nadają się dla wózków: są wąskie, strome i pełne korzeni. Z małym dzieckiem weź nosidło. Pilnuj dzieci przy krawędzi wysoczyzny i pod klifem na plaży, bo osunięcia ziemi i spadające kamienie zdarzają się bez ostrzeżenia. Po spacerze nagrodą może być molo w Orłowie albo wizyta w pobliskim Centrum Nauki Experyment, kilka minut od rezerwatu.

Kiedy przyjść

Każda pora roku ma tu swój urok. Wiosną, w kwietniu i maju, buczyna jest jasnozielona, a dno lasu pokrywają kwiaty runa. Latem las daje cień w upalne dni, a plaża pod klifem jest spokojniejsza niż w centrum miasta. Jesienią buki zmieniają kolor na złoty i miedziany, co czyni październik jednym z najlepszych miesięcy na wizytę.

Zimą ścieżki bywają oblodzone, ale wtedy najlepiej widać zimujące ptaki na zatoce, a po sztormach klif odsłania nowe warstwy. Unikaj spacerów krawędzią w czasie silnego wiatru i tuż po ulewach, kiedy ryzyko osunięć jest największe.

Wschód słońca nad zatoką

Kępa Redłowska patrzy na wschód, więc to jedno z niewielu miejsc na polskim wybrzeżu, gdzie słońce wschodzi prosto nad morzem. Jeśli wstaniesz wcześnie, z krawędzi wysoczyzny albo z plaży pod klifem zobaczysz, jak tarcza słońca wyłania się z Zatoki Gdańskiej, a pierwsze światło oświetla ścianę klifu i pnie buków. Latem trzeba być na miejscu bardzo wcześnie, za to jesienią i zimą wschód przypada na wygodniejszą porę.

Wieczorem słońce zachodzi nad lądem, za lasem, ale niebo nad zatoką i molo w Orłowie nabiera wtedy ciepłych kolorów. Dla fotografów dobrym punktem jest plaża między Orłowem a klifem, skąd w jednym kadrze mieszczą się molo, ściana klifu i las na wysoczyźnie.

Jak dojść do rezerwatu Kępa Redłowska

Najprościej dojechać kolejką SKM do przystanku Gdynia Orłowo albo Gdynia Redłowo i dojść pieszo do lasu w kilkanaście minut. Od strony Orłowa idziesz w stronę morza i molo, a potem na północ wzdłuż plaży do wejścia do rezerwatu. Od strony Redłowa kierujesz się do plaży w Redłowie, skąd ścieżki prowadzą w górę do lasu.

Samochodem możesz dojechać w okolice Orłowa lub Redłowa, ale w ciepłe weekendy miejsca parkingowe przy plażach szybko się kończą, a w okolicy obowiązuje strefa płatnego parkowania. Lepiej zostawić auto dalej i przejść kawałek pieszo albo przyjechać SKM.

Co jeszcze w okolicy

Najbliżej rezerwatu leży Orłowo z drewnianym molo, łodziami rybackimi na plaży i Klifem Orłowskim. Na południe od Orłowa, w Kolibkach, jest zespół dworsko-parkowy z Parkiem Marysieńki, a dalej zaczyna się Sopot z molo w Sopocie. Spacer plażą z Orłowa do Sopotu zajmuje około godziny.

W drugą stronę, na północ, czeka Bulwar Nadmorski w Gdyni, którym dojdziesz do centrum miasta i Skweru Kościuszki. Po drodze możesz wejść na Kamienną Górę, z której widać całą zatokę.

Gdzie nocować w pobliżu

Orłowo i Redłowo to spokojne dzielnice Gdyni, dobry wybór dla osób, które wolą las i plażę od miejskiego gwaru. Do centrum Gdyni i Sopotu dojedziesz stąd SKM w kilka minut. Wszystkie aktualne oferty z mapą znajdziesz na stronie noclegi w Gdyni, a więcej o dzielnicach, plażach i atrakcjach przeczytasz w przewodniku Gdynia od Orłowa po Oksywie.

Jeśli wolisz kurortowy klimat, rozejrzyj się za noclegami w Sopocie: z północnej części Sopotu do Kępy Redłowskiej dojdziesz plażą.

Najczęstsze pytania

Najczęstsze pytania

Jak dojść do rezerwatu Kępa Redłowska?

Najprościej SKM do przystanku Gdynia Orłowo lub Gdynia Redłowo, a potem pieszo w stronę morza. Wejścia do lasu są od strony plaży w Orłowie, od Redłowa i z osiedli przy alei Zwycięstwa.

Czy z psem można wejść na Kępę Redłowską?

Nie, do rezerwatu nie wolno wprowadzać psów, nawet na smyczy. Z psem możesz spacerować po plaży miejskiej w Orłowie i Redłowie, pamiętając o smyczy i zakazie wstępu na strzeżone kąpieliska.

Ile trwa spacer po Kępie Redłowskiej?

Ścieżka przyrodnicza ma około 1,8 kilometra i zajmuje mniej więcej pół godziny. Pętla z Orłowa górą przez las do Redłowa i z powrotem plażą pod klifem zajmuje około dwóch godzin.

Kiedy utworzono rezerwat Kępa Redłowska?

W 1938 roku. Był to pierwszy rezerwat na obszarze dawnego województwa gdańskiego i jeden z najstarszych w Polsce. Chroni naturalny las bukowy, stanowisko jarzębu szwedzkiego i aktywny klif.

Czy na Kępie Redłowskiej są dziki?

Tak, w lesie żyją dziki, które bywają widywane w grupach, a także lisy, borsuki i nietoperze. Dziki zwykle omijają ludzi. Nie podchodź do nich, nie dokarmiaj ich i spokojnie się wycofaj, jeśli spotkasz lochę z młodymi.

Czy z Kępy Redłowskiej można zejść na plażę?

Tak, ścieżki prowadzą do plaży w Redłowie i w Orłowie. Na plażę pod klifem nie schodź po zboczu poza wyznaczonymi zejściami, bo krawędź jest niestabilna, a w rezerwacie obowiązuje zakaz chodzenia poza ścieżkami.

Aktualizacja: 14 października 2026