Dolina Chłapowska: wąwozem Rudnik z Chłapowa na plażę pod klifem

Dolina Chłapowska w skrócie

• Co to jest: nadmorska dolina erozyjna, czyli wąwóz wycięty w krawędzi wysoczyzny przez spływającą wodę, zwana też Wąwozem Chłapowskim, a przez Kaszubów Rudnikiem.
• Wymiary: około pół kilometra długości, miejscami ponad 40 metrów głębokości, 50 metrów różnicy wysokości między górną częścią a wylotem na plażę.
• Ochrona: rezerwat krajobrazowy, ustanowiony ponownie zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 17 marca 2026 roku, o powierzchni 24,44 ha, z otuliną 52 ha.
• Położenie: na północny zachód od Chłapowa, w gminie Władysławowo, w Nadmorskim Parku Krajobrazowym.
• Zwiedzanie: wąwozem prowadzi ścieżka z ławkami, kładkami i schodkami, którą schodzi się na plażę. Poza nią nie wolno chodzić.

Jak powstał wąwóz

Kępa Swarzewska to wysoczyzna morenowa, której północna krawędź opada do Bałtyku stromym klifem. Wody opadowe i roztopowe, spływające z wysoczyzny do morza, przez tysiące lat wcinały się w miękkie osady i wyżłobiły w krawędzi kępy kilka głębokich jarów. Gmina Władysławowo w swoim opracowaniu ekofizjograficznym wymienia rozcięcia erozyjne głębokie na ponad 30 metrów: Rudnik, Łebski Żleb, Wąwóz Chłapowski i wąwóz w Rozewiu. Dolina Chłapowska jest najbardziej znanym z nich i najłatwiej dostępnym.

Nadmorski Park Krajobrazowy opisuje jej historię jako dwa etapy. Najpierw powstała tu szeroka, dojrzała dolina, która mogła mieć od 8 do 16 kilometrów długości. Morze, podnosząc się i niszcząc brzeg, zabrało jej większą część, a dno tej starszej doliny zawisło dziś na klifie, około 16 metrów nad plażą. W drugim etapie w starą dolinę wcięła się znacznie młodsza, stroma forma o charakterze parowu, której dno schodzi do poziomu morza. To nią idziesz na plażę. Dzisiejsza dolina to więc tylko niewielki górny odcinek dawnej, znacznie dłuższej doliny.

Skąd rdzawy kolor i nazwa Rudnik

Zbocza wąwozu mają miejscami rdzawe, czerwonawe zabarwienie. Geolodzy tłumaczą je wysiękami wód gruntowych bogatych w związki żelaza, które utleniają się na powierzchni. Miejscowa legenda ma inne wyjaśnienie: nazwa Rudnik ma pochodzić od ziemi zabarwionej krwią w czasie zasadzki, którą mieszkańcy urządzili tu na Szwedów. Nadmorski Park Krajobrazowy podaje, że dolina rzeczywiście była trasą przemarszu wojsk szwedzkich, które w czasie potopu lądowały na tym brzegu.

Rezerwat: od 2000 roku, z przerwą, do 2026 roku

Historia ochrony doliny jest nietypowa. Rezerwat Dolina Chłapowska utworzył wojewoda pomorski zarządzeniem z 4 sierpnia 2000 roku, na powierzchni 24,83 ha, z otuliną o powierzchni około 48 ha. Jak wynika z przypisu do nowego aktu, to zarządzenie utraciło moc już 2 sierpnia 2001 roku, na skutek zmiany ustawy o ochronie przyrody. Przez kolejne lata wąwóz wciąż był opisywany jako rezerwat, a przy wejściu stała tablica z jego nazwą, choć formalna podstawa ochrony wygasła.

Sprawę uporządkowano w 2026 roku. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wydał 17 marca 2026 roku zarządzenie w sprawie rezerwatu przyrody Dolina Chłapowska, opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego 24 marca 2026 roku. Rezerwat ma teraz 24,44 ha i składa się z dwóch części: górnej, przy wejściu od strony wsi, i dolnej, schodzącej do morza. Wokół wyznaczono otulinę o powierzchni 52 ha. Celem ochrony jest zachowanie krajobrazu nadmorskiej doliny erozyjnej w strefie krawędziowej Kępy Swarzewskiej, w szczególności klifu nadmorskiego wraz z charakterystyczną roślinnością oraz gatunkami fauny i flory.

Trasa spaceru: z Chłapowa na plażę

Wejście do wąwozu jest od strony Chłapowa, przy drewnianej bramie z nazwą rezerwatu i tablicą informacyjną. Gmina Władysławowo pisze o około 250-metrowym parowie, którym schodzi się do plaży, a na całej długości doliny wytyczono ścieżki z ławkami, kładkami, poręczami i schodkami. Ścieżka jest piaszczysta, miejscami stroma, ale przejdzie ją każdy w miarę sprawny piechur. Z wózkiem dziecięcym trasa jest trudna, a dla wózka inwalidzkiego niedostępna.

Po drodze dolina przechodzi pod nasypem, po którym biegnie droga z Władysławowa do Jastrzębiej Góry. To tzw. Droga Nadmorska z lat 20. XX wieku. Pod nasypem poprowadzono ponad 50-metrowy tunel, który pełni jednocześnie funkcję przejścia i przepustu dla wody. Za tunelem wąwóz robi się węższy i bardziej zarośnięty, a na dnie płynie strumień. Ścieżka kończy się na plaży pod klifem. Z wylotu widać brzeg na zachód, w stronę Rozewia z latarnią na krawędzi klifu.

Ile czasu zarezerwować

Samo przejście z Chłapowa na plażę zajmuje kilkanaście minut. Z zatrzymywaniem się na ławkach, oglądaniem zboczy i powrotem pod górę policz godzinę. Dobrym pomysłem jest pętla: w dół wąwozem, potem plażą na wschód w stronę Władysławowa albo na zachód w stronę Rozewia, i powrót na górę innym zejściem. Przed takim spacerem sprawdź stan morza, bo przy wysokiej wodzie pas plaży pod klifem bywa bardzo wąski.

Rośliny wąwozu

Zbocza doliny są porośnięte gęstymi krzewami, a Nadmorski Park Krajobrazowy zwraca uwagę na szczególnie liczny żarnowiec miotlasty, który na przełomie wiosny i lata kwitnie na żółto. Rosną tu gatunki objęte ochroną: rokitnik zwyczajny z pomarańczowymi owocami, bluszcz pospolity, turzyca piaskowa, wilżyna ciernista, paprotka zwyczajna, pierwiosnka lekarska i porzeczka czarna. Do rzadkich na Pomorzu NPK zalicza wilżynę rozłogową, bażynę czarną i szczwół plamisty. Gmina wspomina jeszcze o dzwonku okrągłolistnym, jałowcu i zdziczałych drzewkach owocowych.

Szczwół plamisty to roślina z rodziny selerowatych, bardzo trująca, podobna do innych baldaszkowatych. W wąwozie, jak w każdym rezerwacie, nie wolno zrywać roślin, więc nie ma powodu jej dotykać, ale dzieciom warto to powiedzieć wprost. To samo dotyczy rokitnika: jego owoce są jadalne, ale w rezerwacie ich nie zbieramy.

Ptaki i inne zwierzęta

Fauna rezerwatu nie została dokładnie zbadana, ale NPK podaje kilka obserwacji. Wąwóz jest miejscem polowań myszołowa. Gęste, kolczaste krzewy rokitnika, dzikiej róży, głogów i jałowca to dogodne miejsce gniazdowania dla wielu ptaków, między innymi gąsiorka, jarzębatki i zięby. Jesienią i zimą owoce tych krzewów są ważnym pokarmem dla ptaków przelotnych i zimujących, takich jak kwiczoł i jemiołuszka. W chłodne dni z krzaków przy ścieżce potrafi wylecieć całe stadko.

Ślady ludzi w dolinie

Dolina od dawna służyła ludziom. NPK wymienia w niej stanowiska archeologiczne kultury grobów skrzynkowych, czyli cmentarzysk z wczesnej epoki żelaza. Gmina Władysławowo pisze, że cmentarzysko chłapowskie pochodzi z lat około 650-400 przed naszą erą, a wydobyto z niego między innymi popielnice, gliniane naczynia, szklane paciorki, ozdoby z bursztynu i wyroby z brązu. Rybacy z Chłapowa wykorzystywali wąwóz do transportu łodzi i ryb z plaży na wysoczyznę.

W osadach miocenu, które budują dolną część Kępy Swarzewskiej, występują wkładki węgla brunatnego, a jego wychodnie odsłaniają się w ścianach klifu. NPK wymienia w dolinie ślady wykorzystywania tych wychodni w połowie XIX wieku. Nazwy chłapowskich ulic Górniczej i Kopalnianej przypominają tę krótką górniczą historię wsi.

Klif Chłapowski i osuwiska

Wąwóz uchodzi do morza w klifie, który od Jastrzębiej Góry do Cetniewa ciągnie się na długości około 9,3 km i miejscami ma do 50 metrów wysokości. Gmina w opracowaniu geologicznym z 2018 roku zwraca uwagę, że klif w rejonie Chłapowa zachowuje się inaczej niż w Jastrzębiej Górze. Budują go piaszczyste utwory miocenu i plejstocenu, które dobrze przepuszczają wodę, a tempo cofania się brzegu jest stosunkowo stabilne i wynosi około metra rocznie.

Nie znaczy to, że brzeg jest spokojny. Przy wylocie wąwozu badano osuwisko nazwane Rudnik: ma około 180 metrów szerokości, a linia brzegowa przesunęła się tam w stronę lądu o 60-70 metrów. To fragment większego, obecnie nieaktywnego osuwiska. Z plaży dobrze widać schodkowe skarpy, porośnięte krzewami bloki gruntu i świeże obrywy. Nie wchodź na zbocza klifu i nie siadaj tuż pod nimi, zwłaszcza po deszczu i sztormach.

Plaża u wylotu wąwozu

Wąwóz wyprowadza na plażę pod klifem, która w Chłapowie jest węższa niż na płaskich odcinkach wybrzeża przy Władysławowie. W pasie plaży działa niewielka przystań dla rybaków, a na piasku stoją ich łodzie. Gmina Władysławowo wyznacza w Chłapowie dwa kąpieliska strzeżone, w 2026 roku przy zejściach nr 12 i 14. Terminy ich działania i wyniki badań wody publikuje przed sezonem Serwis Kąpieliskowy GIS.

Na plaży pod klifem zwróć uwagę na ściany klifu: warstwy piasku, mułków i miejscami ciemniejszych osadów pokazują przekrój przez historię Kępy Swarzewskiej. Ostatnie zimowe osuwiska widać po świeżych, jasnych obrywach, a starsze porasta już rokitnik. Przy wysokiej fali woda podchodzi do samego podnóża klifu, więc wtedy zamiast spacerować plażą lepiej wrócić wąwozem.

Nadmorski Park Krajobrazowy

Dolina Chłapowska leży w Nadmorskim Parku Krajobrazowym, utworzonym w 1978 roku dla ochrony najcenniejszych krajobrazów tej części wybrzeża: klifów, wąwozów, wydm, torfowisk i brzegów Zatoki Puckiej. Siedziba parku znajduje się we Władysławowie. Na odcinku między Jastrzębią Górą a Władysławowem najcenniejsze fragmenty chronią dwa rezerwaty: Dolina Chłapowska i Przylądek Rozewski z bukowym lasem na krawędzi klifu.

Park prowadzi zajęcia edukacyjne i wyznacza ścieżki przyrodnicze. Jedna z nich, Przez wąwozy i klify Rozewia, zaczyna się przy latarni w Rozewiu i ma około 4,5 km. Prowadzi przez stary las bukowy, nad wąwozem Łebski Żleb, który wiosną potrafi wypełnić się wodą, i na kamienistą plażę u podnóża klifu. To dobry pomysł na drugi spacer po wizycie w Dolinie Chłapowskiej, bo pokazuje, jak różnie mogą wyglądać wąwozy w tej samej krawędzi wysoczyzny.

Zasady w rezerwacie

Nadmorski Park Krajobrazowy wśród największych zagrożeń dla doliny wymienia intensywny ruch turystów, zaśmiecanie terenu, zabudowę w bezpośrednim sąsiedztwie i ścieki z Chłapowa. Ruchu nie da się uniknąć, bo wąwóz jest naturalnym zejściem na plażę, ale każdy może ograniczyć jego skutki. Chodź tylko wyznaczoną ścieżką i nie skracaj drogi po zboczach, bo na piaszczystym podłożu każdy skrót szybko zamienia się w rynnę erozyjną. Zabierz śmieci ze sobą, nie zrywaj roślin, nie rozpalaj ognia, a psa prowadź na smyczy.

Praktyczne wskazówki

• Załóż buty z dobrą podeszwą: piaszczysta ścieżka i schodki bywają śliskie po deszczu.
• Na powrót pod górę zostaw sobie siły i czas, zwłaszcza w upał.
• Wodę i przekąski kup w Chłapowie przed zejściem, bo w wąwozie nie ma żadnych punktów handlowych.
• Psa prowadź na smyczy i sprzątaj po nim, a na plaży sprawdź zasady na tablicy przy zejściu.
• Jeśli chcesz zrobić zdjęcia bez tłumu, przyjdź rano. Po południu w sezonie ścieżką chodzi wielu plażowiczów.

Kiedy przyjść

Najładniej jest późną wiosną i na początku lata, gdy kwitnie żarnowiec, a zbocza są soczyście zielone. Jesienią rokitnik obsypany jest pomarańczowymi owocami, a w wąwozie pojawiają się stada ptaków zjadających jagody. W lipcu i sierpniu ścieżką chodzi dużo plażowiczów, więc na spokojny spacer lepiej przyjść rano. Zimą wąwóz jest pusty, ale ścieżka bywa śliska, a po roztopach jest błotnista.

Z dziećmi przez wąwóz

Dla dzieci zejście wąwozem to przygoda: zarośla, kładki, tunel pod drogą i nagle otwierający się widok na morze. Po drodze możecie szukać rdzawych plam na zboczach i rozmawiać o tym, skąd się wzięły, a przy wylocie obejrzeć strumień, który wpada do morza. Starsze dzieci zainteresuje historia o Szwedach i o kopalni węgla w klifie.

Pamiętaj, że powrót pod górę to 50 metrów różnicy wysokości. Z małymi dziećmi lepiej zaplanować wyjście z plaży innym zejściem albo wziąć ze sobą nosidło. W tunelu i na kładkach trzymaj dzieci przy sobie, a na plaży nie pozwalaj im bawić się pod ścianą klifu.

Chłapowo i okolica

Chłapowo to dawna wieś rybacka około 3 km na zachód od Władysławowa, po raz pierwszy zapisana w 1376 roku jako Klappow. Zachowało się tu kilka starych chałup o konstrukcji szkieletowej i XIX-wieczna kapliczka przydrożna w centrum wsi. Na plaży wciąż stoją łodzie rybaków, którzy łowią w przybrzeżnych wodach. To także rodzinna wieś Augustyna Necla, kaszubskiego pisarza, autora między innymi Krwawego sztormu i Kutrów o czerwonych żaglach. Więcej o wsi przeczytasz w przewodniku Chłapowo: wąwóz, klif i plaża.

Na zachód, za Łebskim Żlebem, stoi latarnia w Rozewiu z Muzeum Latarnictwa, opisana w tekście Latarnia Rozewie i Muzeum Latarnictwa. Dalej leży Jastrzębia Góra z klifem i deptakiem, o których piszemy w artykule Promenada Światowida i klif w Jastrzębiej Górze. Na wschód, we Władysławowie, czeka port rybacki, opisany w tekście Port rybacki we Władysławowie, i wieża widokowa Domu Rybaka.

Jak dojechać

Chłapowo leży przy drodze wojewódzkiej nr 215 między Władysławowem a Jastrzębią Górą. Z Władysławowa to kilka minut samochodem, a rowerem trasą R10 kilkanaście minut. Najbliższa stacja kolejowa jest we Władysławowie. W sezonie parkingi w pobliżu wejścia do wąwozu szybko się zapełniają, więc jeśli nocujesz w okolicy, przyjdź pieszo albo przyjedź rowerem.

Gdzie nocować

Chłapowo jest spokojniejsze niż Władysławowo, a do plaży i wąwozu masz tu kilka minut. Aktualne oferty z mapą znajdziesz na stronie noclegi w Chłapowie. Jeśli wolisz mieszkać bliżej portu, dworca i sklepów, sprawdź noclegi we Władysławowie, a jeśli zależy ci na deptaku i klifie, zajrzyj na noclegi w Jastrzębiej Górze.

Najczęstsze pytania

Najczęstsze pytania

Czy Dolina Chłapowska jest rezerwatem?

Tak. Pierwsze zarządzenie z 2000 roku utraciło moc w 2001 roku, ale 17 marca 2026 roku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku ponownie ustanowił rezerwat przyrody Dolina Chłapowska. Ma 24,44 ha i otulinę o powierzchni 52 ha.

Jak długi jest wąwóz w Chłapowie?

Dolina ma około pół kilometra długości, a ścieżka od wejścia w Chłapowie do plaży około 250 metrów. Wąwóz jest miejscami głęboki na ponad 40 metrów, a różnica wysokości między górną częścią a plażą wynosi 50 metrów.

Dlaczego wąwóz nazywa się Rudnik?

Od rdzawego zabarwienia ziemi na zboczach. Geolodzy tłumaczą je wysiękami wód gruntowych bogatych w żelazo, a legenda mówi o krwawej zasadzce na Szwedów w czasie potopu.

Czy przez wąwóz da się przejść z wózkiem?

Ścieżka jest piaszczysta i miejscami stroma, ze schodkami i kładkami, więc z wózkiem jest trudno, a wózkiem inwalidzkim nie da się jej przejść. Z małym dzieckiem lepiej wziąć nosidło.

Co zobaczyć w okolicy Doliny Chłapowskiej?

Latarnię w Rozewiu z Muzeum Latarnictwa, klif i Promenadę Światowida w Jastrzębiej Górze oraz port i wieżę widokową Domu Rybaka we Władysławowie.

Aktualizacja: 14 października 2026