Jantar, wieś nazwana dawnym słowem oznaczającym bursztyn

Od Pasewark do Jantaru: krótka historia wsi

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1400 roku, z ksiąg komturstwa malborskiego, i mówi o dwóch karczmach, które obsługiwały podróżnych jadących mierzeją. Okolica leżała na dawnym szlaku bursztynowym. Podczas wielkiej wojny z zakonem krzyżackim, w latach 1409-1411, wieś ucierpiała od wojsk oblegających Malbork, a po drugim pokoju toruńskim w 1466 roku przeszła na własność Gdańska. Przez wieki nosiła niemiecką nazwę Pasewark. Po wojnie przez dwa lata nazywała się Paców, a w 1947 roku otrzymała obecną nazwę, nawiązującą do bursztynu. W latach 1954-1958 Jantar był siedzibą gromady, później włączonej do gromady Stegna, a szkołę podstawową otwarto we wsi już w 1945 roku.

Dziś Jantar liczy niespełna tysiąc mieszkańców i należy do gminy Stegna. Przez wieś biegnie droga wojewódzka 501, a jej zabudowa rozciąga się między polami Żuław od południa a lasem na wydmach od północy. Na plażę idzie się przez ten las, w zależności od miejsca noclegu kilka do kilkunastu minut. Jantar jest spokojniejszy od sąsiedniej Stegny, ale ma pełne zaplecze: sklepy, punkty gastronomiczne, szkołę, kościół i krytą pływalnię.

Wieś ma też kilka mniej oczywistych miejsc: staw wędkarski Polskiego Związku Wędkarskiego, który latem przyciąga wędkarzy, pasiekę, niewielkie mini zoo i stadninę koni ze szkołą jazdy konnej. To wszystko sprawia, że Jantar wybierają przede wszystkim rodziny, które szukają spokojnego urlopu, ale nie chcą rezygnować z wygód.

Mistrzostwa Świata w Poławianiu Bursztynu: letni finał na plaży

Najbardziej znanym wydarzeniem w Jantarze są Mistrzostwa Świata w Poławianiu Bursztynu, organizowane od ponad dwudziestu lat. W 2023 roku odbyła się ich 23. edycja. Pomysł zrodził się z chęci ocalenia dawnych umiejętności i narzędzi bursztyniarzy, które powoli odchodzą w zapomnienie. Eliminacje rozgrywano w wielu nadmorskich miejscowościach, a finał zawsze odbywa się na plaży w Jantarze, przez dwa dni, z konkursami, koncertami i występami na scenie.

Formuła jest bardziej rekreacyjna niż wyczynowa, a rywalizacja w poławianiu i wyszukiwaniu bursztynu jest pretekstem do pokazania tradycyjnego rzemiosła. Kibicować może każdy. Mistrzostwom towarzyszą imprezy sportowe i konkursy: w 2023 roku w programie był między innymi bieg Bursztynowy Maraton. Termin finału ustala organizator i w różnych latach wypadał w lipcu albo na przełomie lipca i sierpnia, więc przed planowaniem urlopu sprawdź aktualną datę na stronach gminy Stegna.

Ta sama plaża gości turniej piłki nożnej plażowej o Bursztynowy Puchar, a latem odbywają się tu koncerty i imprezy plenerowe. Jeśli wolisz ciszę, wybierz kwaterę dalej od głównego zejścia albo przyjedź poza terminem imprez.

Jak szukać bursztynu na plaży w Jantarze

Bursztyn wyrzuca morze, a najwięcej go po silnych sztormach. Najlepsze miesiące to jesień, zima i wczesna wiosna, kiedy fale są wysokie, a plaża pusta. Szukaj wczesnym rankiem, zanim brzeg przejdą inni, w pasie wodorostów, drobnych patyków i muszli, który fala zostawia na piasku. Bursztyn jest lekki, więc płynie razem z tym, co unosi się na wodzie.

Doświadczeni zbieracze wchodzą do wody w woderach i wyławiają bursztyn siatką na długim drążku, tak jak robiono to od stuleci. Na początek wystarczą jednak oczy i cierpliwość. Jeśli wolisz kupić gotowy wyrób, na Mierzei działa sporo pracowni bursztyniarskich: w samej sąsiedniej gminie Sztutowo jest ich kilkanaście. Bursztyn odróżnisz od kamienia po cieple i lekkości: jest wyraźnie lżejszy, w dłoni nie wydaje się zimny, a potarty o wełnę przyciąga drobinki.

Jedna ważna przestroga: na bałtyckich plażach zdarza się, że morze wyrzuca kawałki fosforu z zatopionej amunicji z czasów wojny. Wyglądają jak bursztyn, ale po wyschnięciu mogą się zapalić i spowodować poważne oparzenia. Nie noś znalezisk w kieszeni, zbieraj je do metalowego lub szklanego pojemnika, a jeśli coś zaczyna dymić, zasyp to piaskiem i nie dotykaj gołą ręką.

Plaża w Jantarze: zejście 79 i las na wydmach

Główne kąpielisko strzeżone gmina Stegna organizuje przy zejściu na plażę nr 79, naprzeciwko ośrodka wczasowego Jantar. Ma 200 metrów długości i rozciąga się od zejścia na wschód, w stronę Stegny. Działa od pierwszej soboty po zakończeniu roku szkolnego do początku września, a teren i strefy kąpieli są oznaczone według obowiązujących przepisów.

Plaża jest piaszczysta i szeroka, z łagodnym wejściem do wody, a za nią ciągnie się wał wydmy przedniej porośnięty trawami i sosną. Kilkaset metrów od kąpieliska w obie strony robi się wyraźnie luźniej. Na zachodzie plaża prowadzi bez przerwy do Mikoszewa i ujścia Wisły, na wschodzie do Junoszyna i Stegny, więc można tu zrobić długi spacer po brzegu.

Na plażę schodź tylko wyznaczonymi zejściami. Wał wydmy przedniej chroni wieś przed sztormami, a porastające go trawy wiążą piasek, więc każda wydeptana ścieżka osłabia go przed zimą. W wydmach rosną też gatunki chronione, typowe dla brzegów mierzei. Ta sama zasada obowiązuje w lesie: poruszaj się drogami i ścieżkami, a w upalne dni pamiętaj o zakazie palenia ognia.

Z psem możesz spacerować po plaży poza kąpieliskiem strzeżonym, na smyczy i ze sprzątaniem po nim. Na terenie kąpieliska obowiązuje jego regulamin, który znajdziesz na tablicy przy zejściu i na stronie gminy Stegna.

Przyroda wokół Jantaru: bór na wydmach, starorzecze i torfowisko

Las między wsią a plażą wygląda na odwieczny, ale w dużej części jest dziełem człowieka. Pod koniec XIX wieku na mierzei zaczęto sadzić sosny, żeby zatrzymać ruchome wydmy, które wcześniej zasypywały pola i zabudowania. Dziś bór sosnowy, miejscami z domieszką dębu i buka, porasta kolejne wały wydmowe, a między nimi kryją się wilgotne obniżenia. Spotkasz tu sarny i dziki, które w okolicy miejscowości wypoczynkowych bywają oswojone. Nie dokarmiaj ich, bo zwierzęta przyzwyczajone do ludzi stają się niebezpieczne.

Przy trasie rowerowej z Mikoszewa do Stegny stoją tablice opisujące lokalną przyrodę. Jedna z nich dotyczy starorzecza w Jantarze, śladu dawnego koryta rzeki. Kawałek dalej, w stronę Junoszyna, leży torfowisko Moczary, zaprojektowane do objęcia ochroną rezerwatową. Rośnie tam rosiczka okrągłolistna, owadożerna roślina, której jedyne stanowisko na Mierzei Wiślanej znajduje się właśnie tutaj. Przy oczkach wodnych w lesie zdarza się też zobaczyć czaplę siwą.

Jantar leży w otulinie Parku Krajobrazowego Mierzeja Wiślana, którego właściwy obszar zaczyna się około 10 kilometrów dalej, w Sztutowie. Park chroni wschodnią część mierzei: wydmy, bory i brzegi Zalewu Wiślanego. Jego biuro mieści się w Stegnie, a na stronach parku znajdziesz opisy ścieżek i rezerwatów.

Rowerem i pieszo: trasa przez Mierzeję i pętle po Żuławach

Przez Jantar przebiega trasa rowerowa R10 (EuroVelo 10), która zaczyna się w Mikoszewie i biegnie przez całą polską część Mierzei Wiślanej do Piasków. Z Jantaru do Mikoszewa i ujścia Wisły masz kilka kilometrów, do Stegny podobnie, a do Kątów Rybackich z kolonią kormoranów około 14 kilometrów. Trasa prowadzi w dużej części lasem, więc nawet w upał jedzie się przyjemnie.

Gmina Stegna wyznaczyła też krótsze pętle po Żuławach. Pętla Szkolna prowadzi z Jantaru przez Izbiska i z powrotem, a Pętla Mennonicka łączy Mikoszewo, Żuławki i osadę Jantar-Leśniczówkę. Po drodze zobaczysz domy podcieniowe w Żuławkach, wiatrak koźlak z 1718 roku w Drewnicy i śluzę Gdańska Głowa nad Szkarpawą. Mapy tras w formacie PDF udostępnia gmina na swojej stronie.

Piechurzy mogą iść wzdłuż brzegu żółtym szlakiem Bursztynowym, fragmentem europejskiego szlaku E9, który prowadzi lasem na wydmach z Mikoszewa w stronę Krynicy Morskiej. Dobrym pomysłem jest przejście jednego odcinka szlakiem, a powrót plażą.

Jantar z dziećmi i na deszczowy dzień

Dla małych dzieci Jantar ma to, co najważniejsze: kąpielisko z łagodnym zejściem do wody, cień w lesie i krótkie dojście z kwatery. Starsze dzieci zwykle wciąga szukanie bursztynu i przejażdżka kolejką wąskotorową, która w sezonie zatrzymuje się w Jantarze w drodze między Mikoszewem a Stegną.

• Kryta pływalnia w Jantarze, przydatna przy chłodnej wodzie i w deszczu.
• Wystawa bursztynu z bryłami surowca i wyrobami bursztyniarskimi.
• Jazda konna i mini zoo we wsi.
• Przejazd Żuławską Koleją Dojazdową do Stegny albo nad Wisłę, do przystanku Prawy Brzeg Wisły.
• Rejs promem z Mikoszewa do Świbna i wieża obserwacyjna nad ujściem Wisły.
• Muzeum Zalewu Wiślanego w Kątach Rybackich z łodziami i dawnym warsztatem szkutniczym.

W deszczowe dni masz też do dyspozycji Stegnę z wystawą bursztynu i kościołem z XVII wieku oraz Gdańsk, do którego dojedziesz przez prom w Mikoszewie w niecałą godzinę. Godziny otwarcia muzeów i pływalni sprawdzaj na bieżąco, bo poza wakacjami bywają krótsze.

Wycieczki z Jantaru: ujście Wisły, kormorany i Krynica Morska

Kilka kilometrów na zachód od wsi leży Mikoszewo z ujściem Wisły i rezerwatem Mewia Łacha, gdzie gniazdują rzadkie rybitwy, a na łachach odpoczywają foki. Stamtąd prom zabierze cię na Wyspę Sobieszewską, do dzielnicy Gdańska z drugim rezerwatem ptaków. Na wschodzie sąsiaduje Stegna z szachulcowym kościołem z lat 1681-1683, w którym latem odbywa się festiwal organowy.

Dalej na wschód, w Sztutowie, znajduje się Muzeum Stutthof, upamiętniające ofiary niemieckiego obozu koncentracyjnego, który działał tu w latach 1939-1945. To miejsce pamięci, a nie atrakcja, i tak warto je traktować. W Kątach Rybackich zobaczysz największą w Polsce kolonię kormoranów, a w Krynicy Morskiej wejdziesz na latarnię i Wielbłądzi Garb, wydmę wznoszącą się na około 49 metrów nad poziomem morza. Cały dzień na mierzei, z powrotem wieczorem, to dobry plan na pochmurny dzień.

Od południa do mierzei przylegają Żuławy z Nowym Dworem Gdańskim, siedzibą Żuławskiego Parku Historycznego, który co roku organizuje Dni Otwarte Żuławskich Zabytków. W tym czasie można zwiedzić domy podcieniowe, wiatraki i kościoły zamknięte na co dzień. Godzinę jazdy dalej jest zamek w Malborku, a z portu w Krynicy Morskiej latem odpływają statki przez Zalew Wiślany do Fromborka i Tolkmicka, więc jedną wycieczką możesz połączyć mierzeję z drugim brzegiem zalewu.

Kolejka wąskotorowa: z Jantaru przez las do Stegny i nad Wisłę

Żuławska Kolej Dojazdowa, kolej o rozstawie torów 750 mm, zatrzymuje się także w Jantarze. Prowadzi ją Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych, które przywróciło ruch po zamknięciu linii w 1996 roku i kilku latach przerwy. Trasa z przystanku Prawy Brzeg Wisły przez Mikoszewo, Jantar i Stegnę do Sztutowa ma niecałe 15 kilometrów.

W sezonie 2026 pociągi kursowały codziennie od końca maja do końca sierpnia, a we wrześniu w weekendy. W Stegnie można przesiąść się na pociąg do Nowego Dworu Gdańskiego, który w wybrane dni przejeżdża przez obrotowy most w Rybinie. Rozkład zmienia się z roku na rok, a po ulewach kursy bywają wstrzymywane do czasu naprawy torów, więc przed wyjściem na przystanek sprawdź aktualne informacje na stronie Żuławskiej Kolei Dojazdowej.

Kiedy przyjechać do Jantaru

Pełnia sezonu trwa od początku lipca do końca sierpnia: wtedy działa kąpielisko, jeździ kolejka, a na plaży odbywają się mistrzostwa w poławianiu bursztynu i koncerty. To też czas największego ruchu na drodze 501 i najwyższych cen noclegów. W czerwcu i we wrześniu plaża jest spokojna, a pogoda często wciąż pozwala na plażowanie, choć woda bywa chłodna.

Poza sezonem do Jantaru przyjeżdża się głównie po ciszę, na rower i po bursztyn, którego najwięcej morze wyrzuca jesienią i zimą. Część kwater działa przez cały rok, a pływalnia jest dobrym uzupełnieniem chłodnego dnia nad morzem. Pamiętaj, że po sezonie część barów i wypożyczalni przy plaży jest zamknięta.

Jak dojechać do Jantaru

Z Gdańska masz dwie drogi. Krótsza prowadzi przez Wyspę Sobieszewską i prom Świbno - Mikoszewo, a dalej drogą 501 na wschód. Dłuższa, ale niezależna od promu, wiedzie drogą ekspresową S7 do zjazdu na Nowy Dwór Gdański, potem drogą 502 do Stegny i drogą 501 na zachód, do Jantaru. Z centralnej i południowej Polski naturalnym wyborem jest S7 albo autostrada A1 do węzła pod Gdańskiem i dalej S7.

Do Jantaru dojeżdżają autobusy z Gdańska kursujące przez Mikoszewo w stronę Stegny i Sztutowa, a w sezonie kursuje też kolejka wąskotorowa łącząca wieś z Mikoszewem i Stegną. Pociągiem dojedziesz najdalej do Gdańska Głównego, a lotnisko im. Lecha Wałęsy jest oddalone o mniej więcej godzinę jazdy. W lipcu i sierpniu parkingi przy zejściach na plażę zapełniają się przed południem.

Gdzie nocować w Jantarze

Baza noclegowa w Jantarze jest zróżnicowana: od pokoi w domach prywatnych i domków letniskowych po kompleksy apartamentów i ośrodki wczasowe w lesie przy plaży. Dla rodzin z małymi dziećmi najwygodniejsze są kwatery bliżej lasu i zejścia nr 79, skąd do kąpieliska idzie się kilka minut. Domy położone dalej od morza, przy polach Żuław, oferują zwykle więcej ciszy i przestrzeni, ale do plaży trzeba iść dłużej albo jechać rowerem.

Wszystkie oferty z mapą i odległością do morza znajdziesz na stronie noclegi w Jantarze. Możesz je zawęzić do apartamentów w Jantarze, domków albo pokoi gościnnych. W szczycie sezonu, gdy brakuje wolnych miejsc, sprawdź też sąsiednie Mikoszewo i Stegnę, które leżą kilka kilometrów od Jantaru i mają tę samą plażę.

Najczęstsze pytania

Gdzie jest kąpielisko strzeżone w Jantarze?

Przy zejściu na plażę nr 79, naprzeciwko ośrodka wczasowego Jantar. Kąpielisko ma 200 metrów długości, ciągnie się od zejścia w stronę Stegny i działa od pierwszej soboty po zakończeniu roku szkolnego do początku września.

Kiedy odbywają się Mistrzostwa Świata w Poławianiu Bursztynu w Jantarze?

Finał odbywa się co roku w wakacje, w lipcu albo na przełomie lipca i sierpnia, i trwa dwa dni. Dokładny termin ustala organizator i ogłasza go przed sezonem, dlatego sprawdź go na stronach gminy Stegna, zanim zaplanujesz przyjazd.

Czy w Jantarze można znaleźć bursztyn?

Tak, zwłaszcza po silnych sztormach jesienią, zimą i wczesną wiosną. Szukaj rano w pasie wodorostów i patyków wyrzuconych przez fale. Uważaj na kawałki fosforu z zatopionej amunicji, które przypominają bursztyn: nie noś znalezisk w kieszeni.

Co robić w Jantarze, gdy pada deszcz?

We wsi działa kryta pływalnia i wystawa bursztynu, a w sezonie możesz przejechać się kolejką wąskotorową do Stegny. Dalsze wycieczki pod dachem to Muzeum Zalewu Wiślanego w Kątach Rybackich i muzea w Gdańsku, do którego dojedziesz przez prom w Mikoszewie.

Jak daleko jest z Jantaru do Stegny i Mikoszewa?

Do obu miejscowości jest po około 5-6 kilometrów drogą 501. Łączą je też trasa rowerowa R10, plaża, po której można dojść pieszo, i w sezonie kolejka wąskotorowa.

Czy Jantar nadaje się na urlop z dziećmi?

Tak. Plaża ma kąpielisko strzeżone i łagodne wejście do wody, las daje cień, a we wsi jest pływalnia, mini zoo i stadnina. Wieś jest spokojniejsza od Stegny, ale zakupy i gastronomię masz na miejscu.

Aktualizacja: 9 października 2026